Scheuren

Eerder schreven we over houtsoorten (nat, gedroogd, gelamineerd) en over het krimpen van een loghuis. In deze post vertellen we iets meer over het drogen van hout en scheurvorming. Want die twee zaken zijn gerelateerd.

Waarom Scheurt Hout?

De foto hieronder laat een scheur zien, prachtig helemaal tot het hart. Maar waarom scheurt hout? Heel simpel: door het droogproces.

cracked wooden disc

cracked wooden disc

Als hout droogt, dan begint het drogen aan de buitenkant. Als de buitenzijde van een log droogt van bijvoorbeeld 15% naar 12%, dan is het aan de binnenzijde, in het hart van de log, nog een tijd lang gewoon 15%. En dat is een probleem.

Om het uit te leggen hebben we een beetje wiskunde nodig. Om het helemaal goed te doen hebben we integraalrekening nodig, maar eerlijk gezegd: ik ben helemaal vergeten hoe dat allemaal zat met die gekke slinger en differentialen.

Gelukkig komen we er ook wel uit met een spreadsheet en een simpel tabelletje. In de tabel hieronder nemen we als voorbeeld een ronde log van 32 cm doorsnee, dus met een straal van 16 cm. De eerst regel is de eerste centimeter in het hart van de log. Het vochtigheidspercentage is 24%, en die eerste centimeter heeft een dikte van, nog steeds, de oorspronkelijke één centimeter.

Maar in de tweede centimeter is het hout al ietsje droger: 23,6%, en van de oorspronkelijk 1,000 centimeter is door krimp nog maar 0,999 centimeter over. Elke volgende regel is ietsje droger dan de vorige, en door krimp ook ietsje dunner. Helemaal aan de buitenzijde van de log (regel 16) is er van de oorspronkelijke 1 centimeter nog maar 0,985 centimeter over.

 

afstand tot kern vocht-percentage oorspronkelijke 1,0 cm nu gekrompen tot
1 cm 24,0 1,000 cm
2 cm 23,6 0,999 cm
3 cm 23,2 0,998 cm
4 cm 22,8 0,997 cm
5 cm 22,4 0,996 cm
6 cm 22,0 0,995 cm
7 cm 21,6 0,994 cm
8 cm 21,2 0,993 cm
9 cm 20,8 0,992 cm
10 cm 20,4 0,991 cm
11 cm 20,0 0,990 cm
12 cm 19,6 0,989 cm
13 cm 19,2 0,988 cm
14 cm 18,8 0,987 cm
15 cm 18,4 0,986 cm
16 cm 18,0 0,985 cm
totale straal na droging: 15,880 cm
nieuwe omtrek: 99,7770 cm

Tot zover niks aan de hand. We gaan de diktes even optellen en komen na droging dus tot een nieuwe straal van 15,880 centimeter. De omtrek van de log na droging is daarom 2*pi*15,880=99,777 centimeter.

Maar wacht eens even: het hout aan de buitenzijde (regel 16) is al veel verder gekrompen, zover dat van de oorspronkelijk omtrek nog maar 99.0230 centimeter over is.

En daar zit het probleem: de werkelijk omtrek van de gekrompen log is 99,777 centimeter, terwijl er slechts 99.0230 centimeters houtomtrek beschikbaar is. En dus ontstaat er een scheur.

Kun Je Scheuren Voorkomen?

Zeker, en het is niet zo ingewikkeld. Voor niet-gelamineerd hout is het een kwestie van langzamer drogen. Maar ja… zo langzaam dat het eigenlijk nooit droog wordt. In praktijk heeft niet-gelamineerd hout altijd scheuren.

De andere oplossing is lamineren. Oftewel: in stroken zagen, drogen, en weer aan elkaar zetten tot een massieve log. Geen scheuren, geen verdraaingen, probleem opgelost. Dat is wat Lithouse doet.

Is Een Scheur Een Probleem?

Sommigen vinden elke scheur een probleem, anderen vinden het prima. De schrijver van dit artikel vindt een scheur wel ok, het hoort bij een natuurproduct. Ziet er mooi uit.

Maar de meeste mensen houden niet van scheuren. In een scheur gaat stof zitten. Scheuren verlagen de thermische isolatie van de log. In een scheur aan de buitenkant van een huis verzamelt zich vuil en water, en dan wordt het echt een probleem. Scheuren aan de buitenkant moeten behandeld en gesloten worden.

De consensus bij Lithouse is dat we scheuren moeten voorkomen. Daarom lamineren we. Gelamineerd hout heeft vrijwel geen scheuren.

Laatste Voorbeeld

Hieronder een voorbeeld van een NIET gelamineerde log, volledig tot het hart gescheurd. Geen zorgen, de Lithouse-logs zijn gelamineerd, en hebben geen scheuren.

Another cracked non-laminated log

Another cracked non-laminated log