Scheuren

Eerder schreven we over houtsoorten (nat, gedroogd, gelamineerd) en over het krimpen van een loghuis. In deze post vertellen we iets meer over het drogen van hout en scheurvorming. Want die twee zaken zijn gerelateerd.

Waarom Scheurt Hout?

De foto hieronder laat een scheur zien, prachtig helemaal tot het hart. Maar waarom scheurt hout? Heel simpel: door het droogproces.

cracked wooden disc

cracked wooden disc

Als hout droogt, dan begint het drogen aan de buitenkant. Als de buitenzijde van een log droogt van bijvoorbeeld 15% naar 12%, dan is het aan de binnenzijde, in het hart van de log, nog een tijd lang gewoon 15%. En dat is een probleem.

Om het uit te leggen hebben we een beetje wiskunde nodig. Om het helemaal goed te doen hebben we integraalrekening nodig, maar eerlijk gezegd: ik ben helemaal vergeten hoe dat allemaal zat met die gekke slinger en differentialen.

Gelukkig komen we er ook wel uit met een spreadsheet en een simpel tabelletje. In de tabel hieronder staat het vochtigheidspercentage in een 32 centimeter log, van 15% aan de binnenkant tot 12% bij de buitschil (kolom A). Laten we aannemen dat het hout maximaal 3% krimpt, dus in het hart van de log is er geen krimp (factor 100%) en aan de buitenzijde is er 3% krimp (factor 97%, kolom B).

A B C
row humidity percentage shrinkage factor diameter after shrinkage
1 15.00% 100.00 2.000
2 14.80% 99.80 1.996
3 14.80% 99.60 1.992
4 14.80% 99.40 1.988
5 14.80% 99.20 1.984
6 14.80% 99.00 1.980
7 14.80% 98.80 1.976
8 14.80% 98.60 1.972
9 14.80% 98.40 1.968
10 14.80% 98.20 1.964
11 14.80% 98.00 1.960
12 14.80% 97.80 1.956
13 14.80% 97.60 1.952
14 14.80% 97.40 1.948
15 14.80% 97.20 1.944
16 14.80% 97.00 1.940
 TOTAL 31.520

De tabel gaat in stappen van 2 centimeter, en nemen we als voorbeeld regel 10, dan zien we dat de originele 2 centimeter gekrompen is tot 1.964 centimeter vanwege de krimpfactor 98.20%.

Onderaan kolom C staat het totaal van onze “gekrompen” diameters: 31.520 centimeter. Van daaruit berekenen we de omtrek van de gekrompen log: 99,023 centimeter.

Maar wacht eens even: het hout aan de buitenzijde (regel 16) is 3% gekrompen. Van de oorspronkelijk omtrek van 100.53 centimeter is nog maar 97% over, dus dat is 97.515 centimeter.

En daar zit het probleem: de werkelijk omtrek van de gekrompen log is 99.023 centimeter, terwijl er slechts 97.515 centimeters houtomtrek beschikbaar is. En dus ontstaat er een scheur.

Kun Je Scheuren Voorkomen?

Zeker, en het is niet zo ingewikkeld. Voor niet-gelamineerd hout is het een kwestie van langzamer drogen. Maar ja… zo langzaam dat het eigenlijk nooit droog wordt. In praktijk heeft niet-gelamineerd hout altijd scheuren.

De andere oplossing is lamineren. Oftewel: in stroken zagen, drogen, en weer aan elkaar zetten tot een massieve log. Geen scheuren, geen verdraaingen, probleem opgelost. Dat is wat Lithouse doet.

Is Een Scheur Een Probleem?

Sommigen vinden elke scheur een probleem, anderen vinden het prima. De schrijver van dit artikel vindt een scheur wel ok, het hoort bij een natuurproduct. Ziet er mooi uit.

Maar de meeste mensen houden niet van scheuren. In een scheur gaat stof zitten. Scheuren verlagen de thermische isolatie van de log. In een scheur aan de buitenkant van een huis verzamelt zich vuil en water, en dan wordt het echt een probleem. Scheuren aan de buitenkant moeten behandeld en gesloten worden.

De consensus bij Lithouse is dat we scheuren moeten voorkomen. Daarom lamineren we. Gelamineerd hout heeft vrijwel geen scheuren.

Laatste Voorbeeld

Hieronder een voorbeeld van een NIET gelamineerde log, volledig tot het hart gescheurd. Geen zorgen, de Lithouse-logs zijn gelamineerd, en hebben geen scheuren.

Another cracked non-laminated log

Another cracked non-laminated log